Compartimenteren als multipotential: meer rust en focus in je hoofd
De term compartimenteren komt de laatste tijd steeds vaker terug in mijn gesprekken met ondernemende multipotentials. We hebben het dan over de vele en verschillende dingen die je te doen hebt, overzicht houden, focus en onrust ervaren, omdat je niet voortdurend met alles tegelijk bezig wilt zijn.
Ik ben behoorlijk vrij in mijn taalgebruik, maar vroeg me ineens af: bestaat het woord compartimenteren eigenlijk wel? Of heb ik dat zelf bedacht?
Blijkt: het bestaat gewoon! Alleen geef ik er in mijn gesprekken wel een eigen, praktische invulling aan.
Wat betekent compartimenteren eigenlijk?
Compartimenteren betekent letterlijk dat je iets opdeelt in afzonderlijke compartimenten of vakken. Je verdeelt zaken in verschillende onderdelen, zodat ze niet allemaal door elkaar lopen.
Ook in de psychologie bestaat de term. Daar wordt compartimenteren gebruikt voor het gescheiden houden van verschillende gedachten, gevoelens, rollen of ervaringen. Dat kan helpen om met verschillende aspecten van je leven om te gaan, al kan het ook een minder gezonde vorm aannemen wanneer je emoties of problemen structureel wegstopt.
Maar ik bedoel er iets anders, of eigenlijk iets aanvullends, mee. Ik gebruik compartimenteren als een manier om bewust met je aandacht om te gaan. Je geeft verschillende taken, projecten, gedachten en vraagstukken een eigen plek. In je agenda én in je hoofd. Want niet alles hoeft tegelijkertijd aandacht te krijgen.
Waarom compartimenteren juist voor multipotentials handig is
Als multipotential heb je vaak meerdere interesses, projecten, verantwoordelijkheden en ideeën. Je kunt enthousiast worden van nieuwe mogelijkheden, snel verbanden leggen en tegelijkertijd met allerlei verschillende dingen bezig zijn.
Dat is een kwaliteit. Maar het kan ook behoorlijk druk worden in je hoofd.
Je bent bijvoorbeeld bezig met een opdracht voor een klant, terwijl je ondertussen denkt aan:
- Die ene potentiële klant die nog niet heeft gereageerd.
- Een nieuw idee voor een workshop.
- De administratie die nog moet gebeuren.
- Een gesprek met je partner dat je eigenlijk nog moet voeren.
- Een podcastidee dat je absoluut niet wilt vergeten.
- Een planningsissue van volgende week moet nog opgelost worden.
En voor je het weet ben je met zes dingen tegelijk bezig, zonder dat je ergens echt lekker in zit. Zodat je niet in het hier en nu met je volle aandacht kunt opgaan in waar je mee bezig bent.
Vaak ervaren multipotentials de veelheid aan dingen ook als een chaos, als te veel. Maar het probleem is niet zozeer dat je veel te doen hebt. Het probleem is dat al die dingen tegelijkertijd om aandacht lijken te vragen.
Compartimenteren helpt je om daar verandering in aan te brengen. Je hoeft dus niet minder ideeën te hebben, of te leren ‘nee zeggen’ tegen leuke dingen. Je hoeft ook niet alles los te laten of uit je leven te schrappen. Je moet alleen leren om niet alles op hetzelfde moment aandacht te geven.
Hoe werkt dat in de praktijk?
Stel: je bent ondernemer en hebt een dag waarop je aan een voorstel voor een opdrachtgever wilt werken. Maar je hoofd zit vol. Je weet dat je nog twee offertes moet maken, je hebt een idee voor een nieuw aanbod, er staat een afspraak gepland en je moet ook nog iets regelen voor je kinderen.
In plaats van alles door elkaar te laten lopen, ga je compartimenteren.
- Je klantopdracht: van 9.00 tot 11.00 uur werk je hieraan. Je geeft jezelf toestemming om je volledig daarop te richten.
- Je offertes: je reserveert morgen een uur om deze af te maken.
- Je nieuwe aanbod: je noteert je idee en plant vrijdag een halfuur om het verder uit te werken.
- Je kinderen: je zet de praktische zaken die je moet regelen op je privé-to-dolijst, en weet dat je daar morgenmiddag tijd voor hebt.
- Je afspraak: die heeft een eigen plek in je agenda. Tot die tijd hoef je er niet steeds mee bezig te zijn.
Het klinkt misschien simpel, maar het vraagt wel iets van je.
Namelijk dat je erop vertrouwt dat iets niet vergeten wordt, omdat je er op dit moment niet mee bezig bent. En dat je dingen echt een tijd en plek in je agenda toekent. Plus: dat je jezelf toestaat om met één ding bezig te zijn, zonder voortdurend te denken aan de negen andere dingen die óók nog moeten.
Oefening: compartimenteren op momenten van chaos
Heb je zo’n dag waarop alles door elkaar loopt? Probeer dan eens deze vijf stappen.
Stap 1. Stop en maak een braindump
Schrijf alles op wat er op dit moment door je hoofd gaat. Taken, ideeën, zorgen, afspraken, losse gedachten en dingen die je niet wilt vergeten.
Niet ordenen, niet oordelen. Gewoon uit je hoofd en op papier.
Stap 2. Maak verschillende compartimenten
Verdeel je lijst bijvoorbeeld in:
- NU: dit vraagt vandaag mijn aandacht.
- LATER: dit moet gebeuren, maar niet vandaag.
- IDEEËN: interessant, maar hoeft nu niets mee.
- WACHTEN: ik ben afhankelijk van iemand anders.
- PRIVÉ: zaken die aandacht nodig hebben buiten mijn werk.
Je kunt natuurlijk ook je eigen categorieën maken. Het gaat erom dat je onderscheid aanbrengt.
Stap 3. Bepaal wat nu echt belangrijk is
Kies maximaal één tot drie dingen die vandaag prioriteit hebben.
Wat moet echt gebeuren?
Wat levert iets op?
Wat geeft rust als het afgerond is?
En misschien nog belangrijker: wat hoeft vandaag helemaal niet?
Stap 4. Geef de andere zaken een plek
Plan ze in je agenda, zet ze op een lijst of noteer ze in een ideeënboekje. Maak het concreet. Dus niet: ‘Ik moet nog iets met mijn nieuwe aanbod.‘ Maar: ‘Vrijdag van 10.00 tot 10.30 uur werk ik mijn idee voor een nieuw aanbod uit.’
Zo weet je wanneer je er weer aandacht aan gaat geven.
Stap 5. Sluit het compartiment en richt je aandacht op NU
Dit is misschien wel de belangrijkste stap.
Zodra je een taak hebt afgerond of een tijdsblok hebt afgesloten, laat je deze bewust even los. Je hoeft niet voortdurend te controleren of je nog iets vergeet.
Komt er toch een nieuwe gedachte op? Schrijf hem op en parkeer hem.
Breng je aandacht vervolgens terug naar waar je mee bezig was.
En wees niet te streng voor jezelf als dat niet meteen lukt. Aandacht sturen is iets wat je kunt oefenen.
Veelzijdig zijn betekent niet dat alles tegelijk moet
Ik denk dat compartimenteren een heel waardevolle vaardigheid is voor multipotentials.
We hoeven onze veelzijdigheid niet kleiner te maken. We hoeven niet te stoppen met ideeën hebben, nieuwe dingen ontdekken of verschillende rollen combineren. Maar we mogen wel leren om onze aandacht bewuster te verdelen.
Je hoeft niet alles tegelijkertijd te doen om alles een plek in je leven te geven.
En misschien is dat wel een van de belangrijkste dingen die je jezelf als multipotential kunt aanleren: vertrouwen dat je andere interesses, ideeën en verantwoordelijkheden er nog steeds zijn, ook als je er op dit moment even niets mee doet.
Waar zou jij meer kunnen compartimenteren?
Heb je bijvoorbeeld verschillende projecten die voortdurend door je hoofd lopen?
Of merk je dat je werk, privé en ideeën steeds door elkaar heen lopen?
Of doe je dit eigenlijk al heel vanzelfsprekend?
Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen! Leuk als je het met me deelt per mail of via LinkedIn.
